UlicaEkologiczna.pl
Inspiracje

PRZYRODA JEST CUDEM KTÓREGO CZŁOWIEKOWI NIE WOLNO ZMARNOWAĆ

Te słowa najlepiej i najpełniej oddają stosunek do przyrody i natury Janusza Lewandowskiego, artysty, malarza, wielkiego piewcy Mazowsza. W mistrzowski sposób potrafił uchwycić przestrzeń i głębię krajobrazu oraz nastrój rożnych por roku i dnia. Zawsze mówił i głęboko w to wierzył, że człowiek jest wspaniałym, choć małym elementem natury i kosmosu a jednocześnie wielkim szkodnikiem tegoż.

Lewandowski zawsze był silnie związany z Mazowszem i jego krajobrazem, który na pozór jest płaski, pusty i nijaki. On potrafił jednak z niego wyciągnąć niepowtarzalny urok i klimat. Uważał, że wszystko, w tym nasze życie podlega pewnym cyklom natury i od nich jest uzależnione. Był przekonany, że pory roku czy dnia kiedy przychodzimy na świat, wpływają na to jakimi jesteśmy ludźmi i do czego jesteśmy predystynowani. Nie demonizował przeznaczenia ale sądził, że wszystko co się dzieje jest wynikiem zbiegu okoliczności i wzajemnego oddziaływania sił natury.

O swoim przyjściu na świat pisał tak- „ Urodziłem się na ziemi mazowieckiej tuż przed zmierzchem, dlatego jestem człowiekiem pełnym wrażliwości, nastroju i melancholii. Urodziłem się w ziemi, która w swojej podmiotowości jest intensywna. To wystarczy do zachowania swojego istnienia w pewnej gamie duchowości. Mam świadomość, że jestem wkomponowany w pewien układ jedności, w pewną harmonię i otoczenie.”

W jego malarstwie nie spotkamy zgiełku miasta lecz wspaniałe pejzaże, wiejskie krajobrazy – pola, drogi, lasy. Tak naprawdę to wszystko staje się jednak tylko tłem dla rożnych postaci, od chłopów, kobiet i zwierząt po romantyczne gusła i postacie z mitologii. Lewandowski przekonuje w swoich obrazach, że świat który nas otacza nie kończy się tylko na tym co jest materialne, namacalne i widoczne. Jego zdaniem pomiędzy niebem a ziemią jest jeszcze przestrzeń wypełniona magią i siłami przyrody. Należą do nich m. in. różne relacje pomiędzy ludźmi, ale również między człowiekiem a zwierzętami i roślinami. Problem tylko w tym, że te pierwsze jesteśmy w stanie sobie wyobrazić – bo pies czy kot reaguje na nasze zachowania, to te drugie są nie widoczne więc ignorowane. Coraz częściej zastanawiamy się, czy zwierzę cierpi, ale, czy zastanawiamy się co czuje kwiat, który za chwile zostanie ścięty ?

Szczególną rolę w jego obrazach odgrywa niebo, które bardzo często jest dominującym elementem kompozycji. Raz mieniące się odcieniami wschodzącego lub zachodzącego słońca a innym razem jest to ciemne, dynamiczne niebo przed lub po burzy.

Malował pod wpływem natchnienia. Nastrój swoich obrazów budował kolorem, choć przyznawał mu rolę służebną. Najważniejsza w jego pracach była tajemnica. W pełnych poezji, symbolicznych obrazach krytycy widzieli inspiracje sztuką młodopolską, zwłaszcza twórczością Jacka Malczewskiego. Nikogo jednak nie naśladował, wykraczając daleko poza konwencje sztuki przełomu XIX i XX wieku.

W jego malarstwie nie ma rzeczy i elementów nie ważnych czy przypadkowych. Wystający konar drzewa, sucha gałąź krzewu, sucha trawa, odbicie w wodzie czy smuga światła budują nastrój konkretnej pory dnia lub roku. Dużo w nich kolorów jesieni, gorącego lata oraz budzącego się i zasypiającego dnia.

Był artystą znanym. Jego obrazy pokazywały galerie i muzea m.in. w Niemczech, Holandii, Anglii. Znajduje się w zbiorach wielu muzeów a także kolekcjach prywatnych.

Janusz LEWANDOWSKI

Janusz Lewandowski (ur. 1937 r.  w Rokiciu k. Płocka – zm. w 2022 ) – artysta malarz. Studiował na Wydziale Malarstwa warszawskiej ASP w pracowni prof. Artura Nachta-Samborskiego. Dyplom  uzyskał w 1964 r. Po ukończeniu studiów brał czynny udział w życiu artystycznym. Uczestnik wielu plenerów i sympozjów. Został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami, m.in. na XXIV Ogólnopolskim Salonie Zimowym Plastyki „Metafora we współczesnym malarstwie i rysunku” w Radomiu (1980 r.), Nagrodą Prezydenta Warszawy na Wystawie Malarstwa i Grafiki Artystów Środowiska Warszawskiego w Zachęcie (1985 r.), Nagrodą „Artyści w Międzynarodowym Roku Dziecka” w Zachęcie (1979 r.), Nagrodą Polsko-Japońską im. Miyauchi (1995 r.), Nagrodą im. Władysława Hasiora (2011 r.), nominacją do nagrody Norwida (2012 r.), Nagrodą im. Kazimierza Ostrowskiego (2017 r.). W 2018 r. otrzymał order „Zasłużony dla państwa polskiego i polskiej kultury”.

 

Wybór redakcji