04.12
2013

Beacon Food Forest – las roślin jadalnych w Seattle


Jesteś głodny? Masz ochotę na świeże owoce i warzywa, w dodatku za darmo? Bierz kosz i idź do parku, a właściwie do lasu jadalnego. Z takiej oferty niebawem będą mogli skorzystać mieszkańcy Seattle.

Skorzystać może każdy, aby przy okazji spaceru nazbierać jabłek, jagód, orzechów, świeżych warzyw i ziół, w zależności od tego co w danej chwili jest dostępne. Tylko 4 kilometry od centrum wielkiego miasta i oczywiście za darmo. W Seattle w USA, na powierzchni prawie 3 hektarów, powstaje las żywnościowy (z ang. food forest, forest garden) Beacon Food Forest.

Pomysł powstał w 2009 i pierwszy etap (około 0,8 ha) ma być gotowy na wiosnę 2014 r. Jak mówią organizatorzy to triumf architektury krajobrazu, projektowania permakulturowego i zaangażowania społecznego. Władze lokalne przekazały działkę i wsparcie finansowe na projekt i pierwszy etap założenia lasu roślin jadalnych. Dzięki temu zatrudniono niezbędnych specjalistów z dziedziny projektowania ogrodów i permakultury. Wszystko nie wydarzyło by się, gdyby nie sami mieszkańcy. Wokół projektu utworzyła się silna społeczność. Ludzie się angażują na każdym etapie. Pomagają i przy okazji uczą się sztuki ogrodniczej. Poza funkcją czysto żywnościową, będzie też funkcja rekreacyjna, społeczna. Miejsce do spotkań mieszkańców w różnym wieku i różnych grup etnicznych, takich w Seattle jest sporo. Będą ścieżki, miejsca do wypoczynku i zabawy dla dzieci.

Czym jest leśny ogród?

Tłumaczony na polski również jako las roślin jadalnych, jadalny leśny ogród, las żywnościowy. Jest założeniem opartym na ekosystemie leśnym, w którym zamiast typowych leśnych gatunków, sadzi się drzewa i krzewy owocowe, warzywa i zioła. Wszystkie rośliny mają wzajemnie się uzupełniać, tworząc warstwy roślinne, tak jak w lesie. Wysokie piętra to dojrzałe drzewa owocowe i orzechowe, niżej mniejsze drzewka owocowe i orzechowe na karłowych podkładkach, pod nimi krzewy owocowe, a w najniższej warstwie warzywa i zioła. Oczywiście tego typu założenie wymaga odpowiedniego doboru gatunków do warunków klimatycznych, glebowych i wodnych. Doboru takich gatunków, które będą wzajemnie się tolerowały i dobrze rosły w cieniu innych roślin. Leśne ogrody to najprawdopodobniej najstarsza forma uprawy ziemi. Szczególnie powszechna w regionach tropikalnych. Zapewniać mogą nie tylko jedzenie, ale także opał, paszę dla zwierząt, włókna, nawóz, rośliny lecznicze oraz co ważne, radość!

Dopiero w latach 60 XX w. Rober Haart zainteresował się leśnymi ogrodami i zaadoptował je do klimatu umiarkowanego w Wielkiej Brytanii. Przekształcił swój istniejący sad jabłkowo-gruszkowy (500 m2) w wielogatunkowy ogród jadalny składający się z 7 warstw (1.Wysokie drzewa, korony drzew, 2. Niskie drzewa i wysokie krzewy, 3. Niskie krzewy, 4. Zioła i rośliny zielne, 5. Warstwa korzeni, rośliny okopowe, 6. Niskie rośliny okrywowe, 7. Pnącza). Natomiast w 1990 roku Bill Molison, twórca terminu permakultura, odwiedził leśny ogród Haarta i włączył jego 7 warstwowy system do elementów projektowania permakulturowego.

Jakie korzyści daje las żywnościowy?

Przede wszystkim nie wymaga dużego nakładu pracy: sam się nawozi, broni przed szkodnikami, nie wymaga podlewania. Ekologiczna uprawa nie stanowi więc żadnego problemu. Pracują siły natury, my tylko pomagamy. Duża różnorodność gatunkowa i piętrowe nasadzenia zapewniają dobre plony nawet w latach z gorszą pogodą, bo kiedy dla jednych gatunków jest ona zła, innym sprzyja. Duża bioróżnorodność, sadzenie roślin użytkowych (w pewnym sensie zalesianie) to same korzyści dla środowiska.
Jednym z częściej zadawanych pytań organizatorom leśnego ogrodu w Seattle, dotyczy sprawiedliwego podziału plonów, ewentualnych kradzieży i dewastacji.  Założenie jest wyłącznie społecznościowe i nie ma żadnych ograniczeń do dostępności roślin. Ma obronić się sam dzięki swojej wielkości, obfitości gatunkowej, powinno starczyć dla każdego. Beacon Food Forest powstaje od podstaw, będzie więc trzeba poczekać kilka lat zanim uda się skończyć realizację. Kiedy zgodnie z założeniem pomysłodawców będzie służył swoją obfitością wszystkim. Kiedy stanie się naturalnym darmowym owocowo-warzywnym marketem.

Strona Beacon Food Forest – www.beaconfoodforest.org
Więcej o permakulturze – permakultura.net

Beacon Food Forest – las roślin jadalnych w Seattle, 5.0 out of 5 based on 5 ratings

Paweł Papis – praktycznie ogrodnik, teoretycznie zbieracz eko-logicznego (bez)sensu w natura!lnasprawa.blox.pl