UlicaEkologiczna.pl
Edukacja ekologiczna

Jaskinia Postojna

W południowo-zachodniej Słowenii, między doliną Wipawy a Morzem Adriatyckim, znajduje się kraina wzgórz, dolin i jaskiń. Obszar ten zbudowany ze skał wapiennych znany jest z występujących tam dobrze rozwiniętych form krasu powierzchniowego i podziemnego. Region nosi nazwę Słoweński Kras, a od jego nazwy pochodzi pojęcie kras.

Słoweński Kras obfituje w spektakularne formy krasowe, z których najbardziej znaną jest Jaskinia Postojna położona obok miejscowości o tej samej nazwie. Jest to jedna z najbardziej okazałych jaskiń krasowych na świecie z niezwykłymi formami podziemnego krasu oraz wyjątkową, często endemiczną fauną. Jest to prawdziwy cud natury i jedna z najbardziej znanych atrakcji Słowenii. Jaskinia posiada 20 km korytarzy i wiele sal czasami tak dużych, że zmieściłby się w nich dworzec kolejowy. Została ona udostępniona turystom już na początku XIX wieku.

ZWIEDZANIE JASKINI

Rozpoczynając zwiedzanie jaskini wsiadamy do kolejki elektrycznej, dzięki której pokonujemy 3,7 km odcinek krętych jaskiniowych korytarzy. Z trasy podziwiamy pierwsze stalaktyty, stalagmity i inne formy podziemnego krasu. Zadziwia kolor skał w różnych odcieniach brązu, beżu oraz śnieżnobiałej bieli. Po wyjściu z kolejki do przejścia mamy 1700 m. Zwiedzanie odbywa się w zorganizowanych grupach z przewodnikami, którzy posługują się wszystkimi podstawowymi językami obcymi oraz językiem słoweńskim, natomiast w języku polskim dostępne są przewodniki audio. Jaskinia wydrążona została w skałach przez rzekę Pivkę (dopływ Ljubljanicy), której starym korytem przebiega szlak turystyczny. Wokół mnożą się zadziwiające formy skalne podziemnego świata: wielometrowe żółto-beżowo-pomarańczowe nacieki, stalaktyty, stalagmity czy kurtyny skalne. W jaskini panuje stała temperatura +8°C (zalecamy ciepłe ubranie 😉 ).

FAUNA I WIWARIUM

Jaskinia Postojna to nie tylko wyjątkowe formy krasowe – fauna jaskini jest wyjątkowo bogata. Najprostszym sposobem zapoznania się z nią jest wizyta w położonym 50 m od wejścia do jaskini Wiwarium. Składa się ono z dwóch części oraz laboratorium, w którym prowadzone są badania naukowe. Biospeleologiczna prezentacja znajdująca się w wystawowej części Wiwarium otwartej dla zwiedzających przedstawia podstawowe założenia krasologii i speleobiologii, szczególne cechy środowiska podziemnego i typowych przedstawicieli jaskiniowej fauny, do których zaliczamy m.in. odmieńca jaskiniowego (Proteus anguinus) – ślepego przedstawiciela płazów ogoniastych. Odmieniec jaskiniowy to gatunek endemiczny dla krasu dynarskiego, co oznacza, że występuje w niewielu miejscach na Ziemi, a wśród nich głównym obszarem jego występowania Jaskinia Postojna. Specyficzne warunki panujące w jaskini (ciemność, stała temperatura i długie okresy braku pożywienia) sprawiły, że odmieńce to zwierzęta o wyjątkowych przystosowaniach. Sam wygląd odmieńców jaskiniowych jest wyjątkowy. Mają długi wężowaty kształt o długości 25–30 cm, krótkie kończyny i są prawie przeźroczyste. Mają krótkie kończyny zakończone trzema (kończyny przednie) lub dwoma (kończyny tylne) palcami. Ich układ oddechowy składa się z zewnętrznych skrzeli i szczątkowych płuc. Chociaż ewolucja pozbawiła ich oczu, które są zbędne w jaskiniowych ciemnościach, zwierzęta mogą orientować się w przestrzeni korzystając z receptorów umiejscowionych w skórze. Są świetnie przystosowane do ubogiego w pożywienie jaskiniowego środowiska. Potrafią nie jeść nawet 10 lat, potrafiąc żyć nawet lat 100. Innymi zwierzętami, które można zobaczyć w Wiwarium są m.in. chrząszcze jaskiniowe z rodziny grzybinkowatych (Leptodirus hochenwartii) oraz jaskiniowe krewetki.

WYSTAWA EXPO

Wiwarium to nie jedyne, obok jaskini, miejsce zorganizowane dla turystów. Kolejną atrakcją jest wystawa Expo Jaskinia krasowa – największa na świecie wystawa dotycząca krasu i Jaskini Postojna. Jest to interaktywna i nowoczesna prezentacja przedstawiająca podziemne formacje krasowe i historię jaskini. Wspaniała atrakcja nie tylko dla dorosłych, również dla dzieci i młodzieży. Możemy tam również obejrzeć interesującą wystawę motyli z całego świata. Warto wspomnieć, że kilka kilometrów od jaskini znajduje się godny odwiedzenia średniowieczny zamek Predjama – największy zamek jaskiniowy.

CZYM SĄ PROCESY KRASOWE?

Kras (procesy krasowe) to zjawisko rozpuszczania przez wodę skał węglanowych przy współudziale CO2. Na skutek procesu rozpuszczania skał powstają różnorodne formy geomorfologiczne występujące na powierzchni ziemi jak żłobki krasowe, polia (zagłębienia w terenie powstałe na skutek rozpuszczenia skał), czy mogoty tzw. ostańce krasowe przybierające formy maczug i iglic wznoszące się ponad płaską powierzchnię. Zjawiska krasowe mają także wpływ na to, co dzieje się pod ziemią i dzięki nim powstają spektakularne podziemne formy krasu jak jaskinie ozdobione takimi formami krasowymi jak stalaktyty, stalagmity czy stalaktaty. W Polsce formy krasowe można zaobserwować głównie na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej i w Tatrach Zachodnich, a w mniejszym stopniu również w Pieninach (Pieniński Pas Skałkowy), Górach Świętokrzyskich i Sudetach (Masyw Śnieżnika z Jaskinią Niedźwiedzią, wapienie wojcieszowskie i in.).

ŹRÓDŁA

https://www.postojnska-jama.eu/pl/odkryj-park/

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kras_(geologia)

ZDJĘCIA:

ulicaekologiczna.pl

Wybór redakcji