06.01
2020

10 rzeczy, które możesz zrobić żeby powstrzymać zmiany klimatu


Na naszych oczach świat doświadcza gwałtownych zjawisk. Nasilające się ekstremalne susze, pożary, powodzie, anomalie pogodowe i rozregulowanie pór roku skutkujące coraz częstszymi klęskami w rolnictwie, rozprzestrzeniające się choroby i kurczące się zasoby wody, konflikty i kryzysy migracyjne. Nikt nie ma już wątpliwości, że wszystkiemu winne są zmiany klimatyczne. Według naukowców zostało nam 11 lat by je zatrzymać.

W obliczu nieuchronnych zmian przyjmujemy skrajnie różne strategie. Część z nas stwierdza, że nie ma żadnego realnego wpływu na zmiany klimatyczne (lub wręcz kwestionuje ich istnienie), a ich potencjalne skutki są tak odległe, że z pewnością nie dotkną nas za naszego życia. Inni popadają w katastroficzny nastrój z dominującą nutą bezsilności i przyjmują, że klimatyczna klęska jest bliska i nieunikniona, a nasze potencjalne działania są skazane na porażkę. Są też tacy, którzy w obliczu nadciągającej katastrofy zakasują rękawy i przystępują do działania. Czy wspólnym, wzmożonym wysiłkiem społeczności międzynarodowej możemy pokusić o powstrzymanie zmian klimatycznych? Tak, ale tylko jeśli skupimy się na tych działaniach, które wywierają realny wpływ. A te nie należą do najprostszych.

Źródło: Seth Wynes & Kimberly Nicholas, 2017, Environmental Research Letters

W 2017 roku Seth Wynes i Kimberly Nicholas opublikowali w czasopiśmie Environmental Research Letters pracę, w której wskazują, które z naszych indywidualnych wyborów i decyzji w największym stopniu przyczyniają się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Okazało się, że na pierwszym miejscu jest… ograniczenie liczby potomstwa. Rezygnacja z jednego dziecka przynosi oszczędności rzędu ok 58 ton dwutlenku węgla rocznie. I faktycznie, wynik ten ma swoje odzwierciedlenie w zyskującym na popularności trendzie “birth strike”, gromadzącym osoby, które z powodu zmian klimatycznych decydują się nie mieć dzieci. Jest to również forma wywarcia wpływu na decydentów, którzy są świadomi, jakie zagrożenie dla stabilności systemu ekonomicznego (w tym emerytalnego) niesie ograniczenie wzrostu populacji.

A co jeśli już mamy dzieci? Czy wszystkie nasze działania są skazane na porażkę? Nic bardziej mylnego! Poznaj 10 rzeczy, które możesz zrobić, żeby przyczynić się do powstrzymania zmian klimatycznych!

1. Ogranicz jazdę samochodem

Całkowite zrezygnowanie z jazdy samochodem jest jedną z najbardziej istotnych decyzji, które możemy podjąć na rzecz klimatu. Taki ruch pozwala nam ograniczyć nasze roczne emisje o 2,4 tony CO2e (ekwiwalent dwutlenku węgla) rocznie. Jakie są alternatywy? Komunikacja miejska, podróżowanie pociągami, jazda na rowerze czy chodzenie na piechotę. Możemy też ograniczyć emisje jeśli zdecydujemy się współdzielić miejsca w samochodzie poprzez wspólne przejazdy (carpooling).

2. Jedz mniej mięsa

Chów przemysłowy zwierząt odpowiada nawet za 15% globalnych emisji gazów cieplarnianych. Wybór diety bezmięsnej ma więc zaskakująco wysoki wpływ na ograniczenie zmian klimatycznych. Rezygnując z mięsa przyczyniamy się do redukcji emisji gazów cieplarnianych na poziomie 0,8 tony CO2e każdego roku. W Polsce aż 1 milion osób deklaruje dietę wegetariańską lub wegańską, a kolejne 2 miliony planują przejście na dietę bezmięsną. Z badań wynika, że nawet 43% Polek i Polaków zrezygnowało lub ogranicza spożywanie mięsa. To zdecydowanie dobry krok, szczególnie, że prawidłowo zbilansowana dieta wegetariańska jest bezpieczna na każdym etapie życia.

Chów zwierząt odpowiada za prawie 15% globalnej emisji gazów cieplarnianych

3. Przestań latać na wakacje samolotem

Pojawienie się tanich linii lotniczych spowodowało, że podróże samolotem, niegdyś dostępne dla nielicznych uprzywilejowanych, stały się osiągalne dla szerokiego grona osób. Z resztą, kto z nas nie lubi spędzać wakacji z gwarancją pięknej pogody lub nie ma czasem ochoty wyskoczyć na weekend do Barcelony. Bogacenie się społeczeństwa sprawiło, że również dalsze loty, w tym transatlantyckie również przestały być poza zasięgiem finansowym. Tymczasem emisje związane z podróżami lotniczymi są tym gorsze, że lokują się w górnych warstwach atmosfery, co potęguje negatywne skutki. Chcesz lecieć za ocean? Licz się z emisją CO2e na poziomie 1,6 tony (podróż w dwie strony).

4. Używaj mniej plastiku 

Co ma plastik do zmian klimatu? Ano zupełnie sporo. Jak podaje portal Nauka o Klimacie, aktualne emisje z produkcji i spalania plastiku wynoszą 0,86 mld ton CO2e rocznie. Zwłaszcza spalanie tworzyw sztucznych (jak dotąd jest to forma ich zagospodarowania częstsza niż recykling) szczególnie przyczynia się do wzrostu emisji gazów cieplarnianych na poziomie 0,9 tCO2e na tonę plastiku (ta wartość dotyczy  sytuacji, w której spalarnia odpadów dostarcza również energię – jeśli nie, emisje wynoszą 2,9 tCO2e na tonę spalonych tworzyw sztucznych). Co więc możesz zrobić? Ogranicz zużycie tworzyw sztucznych i dowiedz się, jak możesz żyć w zgodzie z filozofią zero waste.

31 sposobów na pozbycie się plastiku – #LipiecBezPlastiku w podsumowaniu

5. Kupuj rzeczy używane

Wyprodukowanie każdej rzeczy, począwszy od wydobycia lub wyprodukowania surowców, przez sam proces produkcji, transport aż po dystrybucję wiąże się z emisją gazów cieplarnianych. Prostą metodą na ich uniknięcie jest zaprzestanie generowania popytu na nowe dobra poprzez kupowanie rzeczy używanych. Począwszy od ubrań, elektroniki, książek, zabawek a na meblach skończywszy – portale ogłoszeniowe i second handy oferują nam prawdziwe bogactwo dóbr, których pozyskanie nie przyczynia się do pogłębiania zmian klimatycznych. Odpowiedzialna konsumpcja i minimalizm to wartości, które wspaniale wpisują się w ochronę klimatu!

6. Oszczędzaj energię

To, co jeszcze do niedawna wiodło prym wśród działań na rzecz ochrony klimatu, ma zdecydowanie mniejszy realny wpływ niż sądziliśmy. Oszczędzanie energii, wybieranie sprzętów o niższej energochłonności, wymiana żarówek na energooszczędne to oczywiście ważne i potrzebne kroki, lecz ich wpływ na ochronę klimatu nie może dorównać pierwszej trójce. Mimo to, warto kultywować dotychczasowe nawyki i szukać nowych sposobów na zmniejszenie zużycia energii. Przykłady? Susz ubrania na powietrzu, a nie w suszarce automatycznej, staraj się prać ubrania w chłodniejszej wodzie, nie nadużywaj klimatyzacji w lecie i ogrzewania zimą. Te drobne gesty również mają znaczenie!

7. Sadź drzewa

Rośliny mają wspaniałą, naturalną zdolność gromadzenia dwutlenku węgla i przekształcania go na swoje własne tkanki, co czyni je naszymi wiernymi sprzymierzeńcami w walce o ochronę klimatu. Szacuje się, że jeden hektar lasu sosnowego jest w stanie pochłonąć nawet 20-3o ton dwutlenku węgla rocznie! Co prawda sadzenie lasów nie zneutralizuje zupełnie emisji gazów cieplarnianych, ale jest dobrym wsparciem dla ochrony klimatu, ochrony bioróżnorodności, retencji wody czy oczyszczania powietrza. Jednym słowem – warto sadzić!

Drzewa w miastach tworzą enklawy czystego powietrza. Dopóki nie zostaną wycięte

8. Oblicz swój ślad

Wpływ każdego z nas na klimat może być bardzo różny w zależności od stylu życia, który prowadzimy. A gdyby tak zmierzyć dokładnie ile wynoszą nasze osobiste emisje gazów cieplarnianych? Skorzystaj z kalkulatora CO2 i oblicz swój własny, indywidualny ślad węglowy. A kiedy już dowiesz się, które z aspektów Twojego życia codziennego odpowiadają za największe emisje, zastanów się, co możesz zrobić, żeby je zminimalizować.

9. Dowiedz się więcej

Wiesz już dużo o zmianach klimatu? Nie spoczywaj na laurach, ale wciąż szukaj sprawdzonej, opartej na faktach naukowych wiedzy! Szczerze polecamy lekturę książek “Świat na rozdrożu” Marcina Popkiewicza oraz “Nauka o klimacie” autorstwa Aleksandr Kardaś, Szymona Malinowskiego i – ponownie – Marcina Popkiewicza. Autorzy książki prowadzą też rewelacyjny portal o identycznej nazwie, który jest kopalnią wiedzy o zmianach klimatycznych.

10. Rozmawiaj z innymi

Zmiany klimatyczne uda nam się powstrzymać tylko jeśli wzmożone wysiłki podejmie cała społeczność międzynarodowa. Dlatego ogromną wartość ma zachęcanie innych do podejmowania działań na rzecz klimatu. Nie moralizuj i nie oceniaj – raczej inspiruj do działania, a na mity odpowiadaj faktami opartymi na wiedzy naukowej. Nie trwoń sił na agresorów – skup się na tych, którzy są sceptyczni, ale otwarci na dyskusję. Strajkuj, protestuj, wspieraj organizacje ekologiczne i głosuj na polityków, którym przyszłość świata nie jest obojętna. W końcu nam też nie jest.

Co jeszcze możemy zrobić dla klimatu? Co Ty robisz każdego dnia? Zostaw inspirację w komentarzu pod tym wpisem!


Absolwentka biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego i doktorantka w dziedzinie nauk społecznych. Na co dzień prowadzi warsztaty i szkolenia o tematyce ekologicznej. Współzałożycielka Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste i autorka bloga http://ekologika.edu.pl. Kocha górskie wędrówki.