09.03
2019

Less Waste na Słowacji staje się rzeczywistością


Podczas gdy w Polsce politycy prześcigają się w rozdawaniu nieswoich pieniędzy, na Słowacji zdecydowano zrobić coś dla kraju i środowiska. Słowacki rząd odgórnie postanowił, że Słowacja będzie dążyła w kierunku państwa less waste.

Reusable shopping bag, plastic free,  eco living and Zero waste concept

W lutym słowacki rząd przyjął Program zapobiegania powstawaniu odpadów w Republice Słowackiej na lata 2019-2025. Głównym celem wspomnianego programu jest zmniejszenie ilości powstających odpadów (głównie plastikowych). Aby osiągnąć ten cel, słowacki rząd postanowił m.in. wspierać sklepy sprzedające towary na wagę, wybudować sieć fontann z wodą pitną i wprowadzić całkowity zakaz korzystania z jednorazowych opakowań plastikowych zarówno na imprezach plenerowych, jak i w gastronomii. Wspierany ma być też ekodizajn i marki proekologiczne, jak np. sobi.eco, o której pisałam ostatnio.

Na Słowacji ilość sklepów, w których można kupić produkty prosto do swoich pudełek ciągle się rozrasta, mimo to rząd postanowił wesprzeć powstawanie kolejnych takich punktów m.in. poprzez opracowanie podręcznika wprowadzenia na rynek produktów w dystrybucji bez opakowań i w opakowaniach wielokrotnego użytku. Jednocześnie stworzone zostaną wytyczne dla państwowych organów kontrolnych.

zero-waste-3749854_1280

Przykład idzie z góry

Przykład, w pierwszej kolejności, mają dawać instytucje państwowe i samorządowe. Zamówienia publiczne mają przebiegać w formie elektronicznej, zakazany ma być także zakup plastikowych talerzy, kubków czy mieszadełek, wyjątkiem mają być przedmioty używane w celach medycznych.

Jeszcze przed przyjęciem tego programu część gmin samodzielnie postanowiła działać i edukować swoich mieszkańców. Świetny przykład dała np. gmina Oravská Polhora, która postanowiła swoim mieszkańcom podarować torby wielokrotnego użytku, a jeszcze w grudniu dwa słowackie miasta postanowiły zakazać używania plastiku na jarmarkach bożonarodzeniowych.

Edukacja, kompostowanie i szacunek do żywności

Oczywiście Programowi towarzyszyć będzie także kampania edukacyjna. Do roku 2021 ma zostać wprowadzony w życie Narodowy program edukacyjny o zapobieganiu powstawania odpadów biodegradowalnych i wyrzucaniu żywności. Według słowackiego rządu właśnie to zagadnienie będzie największym wyzwaniem, dlatego też do 2025 roku planowane jest zmniejszenie śmieci biodegradowalnych na wysypiskach o 60% w porównaniu z rokiem 2015.

Do roku 2025 ma powstać analiza dotycząca obchodzenia się z odpadami biodegradowalnymi, ponadto prawnie, finansowo i informacyjnie będzie wspierane domowe i gminne kompostowanie.

Zauważono także, że dużym problemem jest wyrzucanie żywności, dlatego ma być wprowadzony zakaz wyrzucania żywności przez sklepy i sieci dystrybucyjne, w sklepach mają zostać wprowadzone strefy dla tzw. niestandardowej żywności.

Co ciekawe, niektóre sklepy już od wielu lat posiadają kosze z przecenioną żywnością. 11 lat temu studiując w Bratysławie, bez problemu mogłam kupić przecenione warzywa i owoce (np. pękniętą paprykę) lub zbliżający się do terminu ważności towar ze zniżką.

apple-3040132_1280

Poza Programem

Poza wspomnianym programem warto dodać, że na Słowacji ustawa wprowadzającą kaucje za opakowania plastikowe i puszki ma już całkiem realne kształty. Kaucja ma wynosić odpowiednio 12 i 10 eurocentów. Według ostatnich badań opinii publicznej ponad 86% Słowaków jest za wprowadzeniem takich kaucji. Najgłośniej sprzeciwiają się producenci, którzy kurczowo trzymają się starego systemu argumentując to tym, że na Słowacji plastiki są dobrze segregowane. Co ciekawe twierdzą także, że konsumenci są leniwi i w efekcie końcowym nikomu się nie będzie chciało nosić butelek do sklepu. Ale przykłady z innych krajów Europy zdecydowanie tego nie potwierdzają.

A Wy co myślicie o tym ekologicznym kroku Słowacji?


Słowacystka z wykształcenia i zamiłowania. Na co dzień tłumaczka języka słowackiego a w wolnych chwilach autorka bloga slowacystka.blogspot.com.