22.06
2015

Bawełna – czemu wybrać organiczną?


Za co kochamy bawełnę? Chyba głównie za bezproblemowość. Materiał naturalny oszczędza nam dyskomfortu związanego z obecnością nieoddychających składników tkaniny. Łatwość jej prania i możliwość nieprasowania pozwala zaoszczędzić czas – chyba że ktoś lubi szczegółowo analizować zestawy ubraniowe na dany dzień! Nosimy zatem chętnie bawełnę sami, ubieramy w nią również swe dzieci. Czym się jednak kierujemy wybierając odzież bawełnianą?

                Jeżeli nasuwająca się odpowiedź to cena, można się domyślić, że nie wybieramy bawełny organicznej, a konwencjonalną. Kosztuje często niewiele, a znajdująca się na wyrobie z niej etykietka informująca, że produkt jest w stu procentach bawełniany, przekonuje nas, że poczyniliśmy dobry wybór. Kupujemy zatem to, co wydaje nam się dobre i korzystne. Dlaczego wyroby z bawełny organicznej są droższe? Czy rzeczywiście warto zapłacić więcej? Przeanalizujmy.

kwitnąca działkaBawełna – to jak rośnie i w jaki sposób jest obrabiana ma wielkie znaczenie!

Jak zwykle uprawia się bawełnę?

                Etykietka informująca, że zakupione przez nas właśnie ubranie składa się w 100% z bawełny to jeszcze nie wszystko. To, że wyrób nie zawiera domieszek, nie oznacza pewności, że jego użytkowanie będzie dla nas komfortowe i bezpieczne. Dlaczego? Bo bawełna wcale nie musi być zdrowa ani naturalna.

Najwięcej na ten temat mówią same liczby: na wyprodukowanie bawełny przypada około 25% środków owadobójczych i ponad 10% wszystkich pestycydów używanych na świecie. W dobie nowoczesnych, komercyjnych upraw liczy się przecież wielka wydajność za jak najniższą cenę. Przekłada się ona na ceny na półkach sklepowych, które tak skutecznie przyciągają nas – klientów. W imię zatem osiągnięcia jak najobfitszych plonów nie szczędzi się pestycydów i bezwzględnie zwalcza się szkodniki. Jaka jest druga strona medalu? Około 20 tysięcy ludzi na całym świecie umiera w wyniku przypadkowego zatrucia pestycydami, 25 milionów przechodzi ostre zatrucie. Najgroźniejsze z używanych środków mogą powodować śmierć – nawet tylko przy kontakcie ze skórą.

Jeżeli dąży się do zmniejszenia zużycia pestycydów, stosuje się genetycznie modyfikowane nasiona odporne na poszczególne szkodniki. To zaś nadal zwiększa prawdopodobieństwo obecności szkodliwych substancji w tkaninach.

 

Harvest of organic cotton, Madhya Pradesh, India/12/1997.  (c)Engel/Greenpeace

Uprawę bawełny organicznej zachwala na swych stronach Greenpeace

Jak zwykle obrabia się bawełnę?

Zebrana bawełna oczywiście musi zostać poddana odpowiedniej obróbce. Na czym to polega? Najpierw ją się myje, potem wybiela, farbuje i drukuje. Tu musimy uwzględnić użycie do tych wszystkich procesów około 8 tysięcy różnych środków chemicznych. Są to toksyczne barwniki, chlorowe wybielacze, silnie trujący formaldehyd i różne rodzaje parafin ułatwiających tkanie.

By wyprodukować jeden T-shirt, zużywa się około 20 litrów wody, wraz z którą do środowiska wraca średnio 20 procent użytego do farbowania barwnika. Rocznie w ten sposób przedostaje się do wód gruntowych od 40 do 50 tysięcy ton substancji – często żrących i rakotwórczych.

 naturalne zabijanie szkodnikówZbieranie szkodników na plantacji bawełny organicznej – bez środków owadobójczych

Jak uzyskuje się niską cenę bawełny?

                Skoro wydaje się określone sumy na ochronę upraw, a potem na obróbkę bawełny, gdzieś trzeba poczynić oszczędności, by osiągnąć finalną cenę produktu przyciągającą klienta. Jak się tego dokonuje? Uwzględnia się czynnik ludzki – to tu właśnie jest miejsce na oszczędności.

Szacuje się, że w samym Egipcie przy konwencjonalnej uprawie bawełny pracuje około miliona dzieci. Ich średnia wieku oscyluje między piątym a dziesiątym rokiem życia. Pracują nawet po 12 godzin dziennie, wdychając trujące opary środków owadobójczych i innych chemikaliów stosowanych przy konwencjonalnych uprawach bawełny. Co roku z powodu zatruć pestycydami na plantacjach bawełny umiera ok. 20 tys. osób, w tym wspomniane dzieci poniżej 10 roku życia.

Wynagrodzenie za kilkanaście godzin pracy zwykle nie wystarcza nawet na skromne utrzymanie rodziny. BBC zbadało kwestię wynagrodzeń dokładnie: płaca na plantacjach bawełny wynosi 5 pensów za godzinę, co równa się około 20 polskich groszy. Finalnie do wykonawcy produktu trafia około 3 procent jego wartości. Przykładowo: za produkt wart 200 zł, pracownicy, którzy go uszyli, otrzymują 6 złotych do podziału. W takich realiach trudno uznać za przypadek fakt, że rejon największych upraw bawełny w Indiach nazywany jest pasem samobójstw.

dlaczego_bawelna_organiczna

Bawełna organiczna – na czym polega różnica?

                Jeżeli nadal wydaje nam się, że głównie na cenie, czas poznać kilka faktów dotyczących produkcji bawełny, która zyskuje certyfikat organiczny.

  • To co najoczywistsze – ekologiczna uprawa. Co to w praktyce oznacza? Uprawę na ziemi, w nienawożonej chemicznie przez co najmniej trzy lata. Konsekwentne niestosowanie chemicznych środków ochrony roślin oraz nawozów sztucznych, a w efekcie brak w produkcie skumulowanej bomby szkodliwych substancji. Jak zatem zyskuje się plon? Wykorzystując nieszkodliwe dla środowiska a skuteczne substancje podlegające biodegradacji. Stosuje się zatem kwas cytrynowy, naturalnie owadobójczy czosnek i papryczki chilli, lucernę i wyciąg z drzewa neem. Z pomocą rolnikom przychodzą również naturalne zjawiska przyrodnicze, takie jak… przymrozki. Przyciąga się też sprzymierzeńców w postaci pożytecznych owadów, do nawożenia używa obornika oraz serwatki. Jeżeli dodamy do tego płodozmian i stosowanie naturalnych „zmyłek dla szkodników”, polegających na sadzeniu obok upraw bawełny roślin szczególnie lubianych przez dane insekty, wszystko przypomni nam nieco uprawę ogrodu permakulturowego.
  • Obróbka bawełny eliminująca czynniki toksyczne i osłabiające jakość produktu. Organiczną bawełnę odchwaszcza się ręcznie bądź haczką, również ręcznie się ją zbiera – to eliminuje zanieczyszczenia. Z kolei użycie łagodnych, naturalnych środków do jej mycia generuje wysoką jakość produktu – nie poddawany brutalnej obróbce chemicznej materiał jest trwalszy, lepiej „oddycha” i nie powoduje podrażnień skóry. Dodajmy do tego wybór alternatywnych metod barwienia za pomocą glinek lub przy wykorzystaniu naturalnych kolorów, które można uzyskać z poszczególnych odmian – przełoży się to na brak zawartości pochodnych metali ciężkich oraz eliminację zużycia wody, która zatrułaby ekosystem. Dodatkowy atut to trwałość naturalnego koloru wytrzymałego produktu.
  • Organiczność znaczy też fair trade! Uprawa roślin i produkcja wyrobów z bawełny organicznej odbywa się w warunkach wolnych od wyzysku i niewolniczej pracy. Przestrzeganie praw pracowniczych, niewykorzystywanie dzieci oraz godziwa zapłata – te warunki klasyfikujące produkty z bawełny organicznej jako „ethical fasion” powodują, że wyroby te nosi się po prostu z lżejszym sercem.

butki organiczne

Podsumowując

                Wybierając bawełnę organiczną, decydujemy się na zakup wyrobu o dobrej jakości, co gwarantuje dłuższy czas jego używania bez straty dla jego urody i fasonu. To, że nie narażamy się na podrażnienia, alergie i uczulenia, eliminuje potencjalne wizyty u lekarzy i zakup leków. Noszenie tego, w czym się czujemy w pełni komfortowo, powoduje, że takie ubranie po prostu lubimy – a w efekcie nosimy dłużej niż inne.

Warto rozważyć zatem jeszcze jedną kwestię; być może wybór bawełny organicznej jest po prostu… ekonomiczny.

Po bawełnę organiczną warto sięgać zwłaszcza wtedy, gdy wybieramy ubrania dla naszych dzieci. O ile nie było to tak istotne jeszcze w czasach naszego własnego dzieciństwa, gdy stosowana ilość pestycydów była nieporównywalnie mniejsza, o tyle teraz wybór tego, w co ubieramy dziecko warto gruntownie przemyśleć.

Przyglądając się np. odzieży dostępnej w sklepie https://alittlestory.pl, stwierdzić można, że wybór organicznej bawełny gwarantuje nie tylko bezpieczeństwo dla zdrowia dziecka, ale również komfort w jej użytkowaniu. Dodatkowym walorem wyrobów z bawełny organicznej jest po prostu… estetyka. Stonowane kolory, minimalistyczna stylistyka – dziecku funkcjonuje się wygodnie i komfortowo, rodzic ma pewność, że nie naraża w żaden sposób jego zdrowia.