01.09
2018

Cztery rzeczy które musisz wiedzieć o GMO


Dowód wielkości nauki, którego owoce pomogą zakończyć problem głodu na świecie, czy zagrożenie dla zdrowia i równowagi biologicznej? Co powinniśmy wiedzieć na temat GMO:

Plik 01.09.2018, 21 55 04

Co to jest GMO?

Organizm zmodyfikowany genetycznie, GMO (od ang. genetically modified organism) – organizm, którego genom został zmieniony metodami inżynierii genetycznej w celu uzyskania nowych cech fizjologicznych (lub zmiany istniejących)[1][2]. Pierwszy GMO zostało stworzone w 1973 roku[3], a pierwsze próby polowe miały miejsce w 1986 roku i dotyczyły tytoniu. Pierwsze komercyjne rośliny zmodyfikowane genetycznie zaczęto sprzedawać w Stanach Zjednoczonych w 1994 roku (zaprzestano jednak 3 lata później) – w pomidorach FlavrSavr zmniejszono aktywność genu odpowiadającego za proces dojrzewania i mięknięcia pomidora.*

Czym się różnią rośliny GMO od odmian powstałych na drodze krzyżowania różnych gatunków?

Modyfikacje, jakim podlegają organizmy, można podzielić na trzy grupy:
  • zmieniona zostaje aktywność genów naturalnie występujących w danym organizmie
  • do organizmu wprowadzone zostają dodatkowe kopie jego własnych genów
  • wprowadzany gen pochodzi z organizmu innego gatunku – organizmy transgeniczne.
Modyfikacje genetyczne wprowadzane metodami hodowlanymi są znane od starożytności – w ten sposób za pomocą selektywnego krzyżowania wytworzono heksaploidalną pszenicę zwyczajną oraz szereg mieszańców, takich jak pierwiosnek. Stosowano również szczepienie, a także środki chemiczne i promieniotwórcze aby przyspieszyć mutagenezę (powstawanie zmian w DNA). Modyfikacje genetyczne budzące najwięcej kontrowersji to przeważnie wprowadzenie genów pochodzących z innych gatunków, które nadają modyfikowanemu organizmowi pożądaną cechę, niewystępującą u niego naturalnie.
Główne zastosowania modyfikacji:
  • zmodyfikowane mikroorganizmy są używane do produkcji pewnych substancji chemicznych, na przykład insuliny
  • modyfikowanie roślin pozwala dodać/wzmocnić cechy zwiększające opłacalność produkcji*.
Plik 01.09.2018, 22 03 43

Jakie są korzyści ze stosowania odmian genetycznie modyfikowanych?

Odmiany roślin genetycznie modyfikowanych są bardziej odporne na ataki ze strony owadów oraz wykazują większą tolerancję dla herbicydów. Niektóre z nich rosną szybciej i są bardziej „urodziwe”. Rośliny te często rosną dobrze w większych zakresach temperaturowych niż odmiany konwencjonalne. Analizy rynku wskazują na to, że dzięki modyfikacjom genetycznym uprawy soi i kukurydzy są bardziej wydajne i opłacalne, a co za tym idzie, plony GMO są tańsze niż z upraw niemodyfikowanych. Zarówno soja, jak i kukurydza są podstawą paszy zwierząt hodowlanych. W efekcie mięso oraz produkty mleczne otrzymywane ze zwierząt karmionych paszą GMO mogą być znacząco tańsze.
Do najczęściej wymienianych celów modyfikacji genetycznych roślin należą:
  • zwiększenie odporności na herbicydy i szkodniki,
  • zwiększenie odporności na infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze,
  • zwiększenie tolerancji na zmiany klimatyczne,
  • przedłużenie trwałości owoców,
  • poprawę składu kwasów tłuszczowych oraz aminokwasów białek,
  • unormowanie stężenia fitoestrogenów,
  • zwiększenie zawartości suchej masy,
  • zmianę zawartości węglowodanów, karotenoidów i witamin.*

Cztery rzeczy które musisz wiedzieć o GMO

Roślin GMO znane są od zaledwie nieco ponad 20 lat. Wiele osób obawia się, że spożywane długofalowo mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie – powodować skutki uboczne, które dotychczas nie zostały zidentyfikowane. Sceptycy obawiają się między innymi nowych rodzajów alergii i nowotworów, podatności na choroby cywilizacyjne czy przenikania zmodyfikowanego genomu na ludzkie komórki. Dużo obaw budzi również antybiotykoodporność jaka bywa łączona ze spożywaniem produktów pochodzących z upraw GMO.
Nie tylko osoby spożywające żywność modyfikowaną bywają sceptycznie nastawione do GMO. Realne obawy i w większym stopniu potwierdzone naukowo są związane z przenikaniem odmian GMO do naturalnych ekosystemów i wypieraniem przez nie innych gatunków, a co za tym idzie, ograniczanie różnorodności biologicznej. Z drugiej strony, wiele odmian GMO wydaje plony, które nie nadają się do pozyskiwania materiału siewnego, przez co rolnicy uzależnieni są od warunków dyktowanych przez korporacje będące producentami materiału siewnego, który trzeba odnawiać każdego roku.
Jest również faktem, iż uprawy modyfikowane genetycznie są z konieczności znacznie częściej poddawane opryskom glifosatem, środkiem chwastobójczym, na którego działanie wykazują odporność. Jest tym samym większe prawdopodobieństwa, że środek ten dostanie się z genetycznie modyfikowanej żywności, do organizmu. Tymczasem, coraz więcej faktów wskazuje na możliwość niekorzystnego wpływu tego środka na organizm człowieka, o czym pisaliśmy już wielokrotnie. Przeczytaj więcej o zagrożeniach związanych ze stosowaniem glifosatu.
GMO budzi bardzo wiele kontrowersji. Zarówno jego zwolennicy, jak i przeciwnicy opierają swoje poglądy na silnej argumentacji, w większym lub mniejszym stopniu popartej badaniami naukowymi oraz opiniami organizacji międzynarodowych. Jakie jest Twoje zdanie na temat organizmów modyfikowanych genetycznie? Czekamy na Twoją opinię. Zabierz głos w dyskusji pod tym postem.
*  za Wikipedią